محمد تقوى قزوينى
19
سفرنامه عتبات ( هند و حج ) ( فارسى )
مقدمه امروزه كه سفرهاى چندساعته رفت و برگشت به سرزمين وحى را شاهديم ، شايد تصور و درك اينكه در گذشته چگونه زائران و حجاج براى انجام اين فريضه الهى ، دل به درياى مشكلات راه مىزدند و حتى در برخى موارد ، دست از جان شسته ، با انجام وصيت ، بدين راه پرخطر و دور و دراز گام مىنهادند و يا در طى مسير ، با خطرات عظيم جانى و مالى روبهرو مىشدند ، چندان براى ما آسان نباشد ؛ مسير پرفراز و نشيبى كه بهصورت پياده ، يا با مركبى چون اسب و استر و شتر گرفته تا دوچرخه و سهچرخه و طرّاده و واگونهاى اسبى و اتومبيل و كشتى و قطار انجام مىشده و اكنون به سريعترين و آسانترين شكل ، با استفاده از هواپيماهاى سريعالسير طى مىشود . از ديگر سو داشتن سواد ، در زمانى كه سفرنامهنويس ما مىزيسته ، براى هر كسى مقدور يا مهم نبوده است ؛ چه رسد به اينكه دست به قلم برده و متنى تأليف كند . اين است كه اهميت كار چنين بزرگانى در عرصه فرهنگ و تاريخ اين مرز و بوم ، رخ مىنمايد كه از جهات گوناگون براى جامعه علمى ما مفيد است . چنين شخصيتى كه مرجع مشكلات مردم منطقه خود و عالمى اثرگذار بوده و به امور اقتصادى و كشاورزى نيز اهتمامى ويژه داشته ، نمونهاى از عالمان دلسوز و راستين شيعه است كه خود را از مردم جدا ندانسته و همواره در راه كمك به خلق خدا كوشيدهاند .